Công văn này tổng hợp các giải đáp và hướng dẫn từ Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) gửi Cục Hải quan theo Công văn số 818/HC-CNHC ngày 22 tháng 4 năm 2026, nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực thi Luật Hóa chất và các Nghị định hướng dẫn liên quan.
Văn bản cung cấp các làm rõ quan trọng về thủ tục hành chính và cách hiểu quy định pháp luật trong lĩnh vực hóa chất, tập trung vào bốn khía cạnh then chốt:
- Tính chủ động trong khai báo: Doanh nghiệp được quyền tự quyết định thời điểm công bố mục đích sử dụng hóa chất trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành đối với các hóa chất nhập khẩu có điều kiện.
- Làm rõ thuật ngữ chuyên môn: Sử dụng định nghĩa từ điển ngôn ngữ phổ thông để giải thích các khái niệm "hàm lượng", "nồng độ" và "lĩnh vực gia dụng" do văn bản quy phạm pháp luật chưa định nghĩa cụ thể.
- Nguyên tắc xác định cấp phép: Việc xác định hỗn hợp hóa chất có cần Giấy chứng nhận/Giấy phép hay không phải căn cứ vào danh mục tại Nghị định số 24/2026/NĐ-CP và các trường hợp miễn trừ tại Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.
- Thẩm quyền quản lý: Bộ Công Thương giữ thẩm quyền cấp phép đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt trừ các trường hợp đã được phân cấp cụ thể cho địa phương.
1. Công bố mục đích sử dụng hóa chất trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành
Đối với các tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất có điều kiện (phục vụ mục đích sử dụng của chính đơn vị đó):
- Quy định: Nghị định số 26/2026/NĐ-CP không áp đặt thời điểm bắt buộc phải thực hiện việc công bố mục đích sử dụng.
- Thực thi: Các thực thể có quyền chủ động lựa chọn thời điểm phù hợp để thực hiện việc công bố này trên hệ thống Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.
2. Định nghĩa thuật ngữ và xác định đối tượng cấp phép đối với hỗn hợp hóa chất
Giải nghĩa thuật ngữ chuyên môn
Do Luật Hóa chất và các văn bản hướng dẫn chưa giải thích cụ thể, Cục Hóa chất thống nhất sử dụng định nghĩa từ Từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học) để áp dụng:
|
Thuật ngữ
|
Định nghĩa
|
|
Hàm lượng
|
Lượng của một chất chứa trong một hỗn hợp hoặc một chất nào đó, tính bằng phần trăm (%).
|
|
Nồng độ
|
Độ đậm đặc biểu diễn lượng chất tan trong một đơn vị thể tích hoặc đơn vị khối lượng của dung dịch.
|
Để xác định một hỗn hợp hóa chất có thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận hoặc Giấy phép sản xuất, kinh doanh hay không, cần thực hiện theo quy trình:
- Bước 1: Đối chiếu với quy định tại Phần II Phụ lục II và Phần II Phụ lục III của Nghị định số 24/2026/NĐ-CP. Việc này giúp xác định hỗn hợp có chứa hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện hoặc hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hay không.
- Bước 2: Đối với các trường hợp đã xác định có chứa hóa chất thuộc danh mục trên, tiếp tục căn cứ vào Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP để xem xét các trường hợp được miễn trừ cấp Giấy chứng nhận hoặc Giấy phép.
3. Quy định miễn trừ và phạm vi lĩnh vực gia dụng
Cơ chế miễn trừ
Theo Khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, các hóa chất có điều kiện và hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nếu chứa trong các sản phẩm cụ thể (đã được liệt kê trong Nghị định) sẽ được miễn trừ cấp Giấy chứng nhận hoặc Giấy phép sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu.
Định nghĩa "Lĩnh vực gia dụng"
- Bối cảnh: Cụm từ này xuất hiện tại điểm d Khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP nhưng chưa có giải thích pháp lý chi tiết.
- Giải thích: Căn cứ theo từ điển, "gia dụng" được hiểu là các đồ dùng chuyên dùng cho sinh hoạt gia đình.
4. Thẩm quyền và quản lý nhà nước
Thẩm quyền cấp Giấy phép hóa chất kiểm soát đặc biệt
- Cơ quan chủ quản: Bộ Công Thương là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ và thực hiện các thủ tục cấp mới, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (theo Khoản 4 Điều 14 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP).
- Phân cấp: Đối với các trường hợp chưa được phân cấp cho địa phương tại Thông tư số 01/2026/TT-BCT, thẩm quyền giải quyết trực tiếp vẫn thuộc về Bộ Công Thương.
Hướng dẫn về giao dịch và tra cứu thông tin
- Giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và chế xuất: Thực hiện tham khảo hướng dẫn tại Công văn số 597/HC-QLHC ngày 27 tháng 3 năm 2026 của Cục Hóa chất.
- Tra cứu tài khoản khai báo hóa chất: Cục Hải quan được hướng dẫn liên hệ với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) để giải quyết các vấn đề liên quan đến việc truy cập tài khoản khai báo hóa chất nhập khẩu.
Link download công văn: https://drive.google.com/file/d/1SM8ILy6yHvMmF8kdbvhFUWTmNF9zjAwj/view?usp=sharing
Dịch
0913208796
