QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ HÓA CHẤT THEO CÔNG ƯỚC CẤM VŨ KHÍ HÓA HỌC (NGHỊ ĐỊNH 33/2024/NĐ-CP)

Nghị định cùng với các bảng biểu mẫu là tổng hợp các quy định pháp lý và quy trình kỹ thuật dựa trên Nghị định số 33/2024/NĐ-CP về việc thực hiện Công ước Cấm phát triển, sản xuất, tàng trữ, sử dụng và phá hủy vũ khí hóa học (sau đây gọi tắt là Công ước). Hệ thống quy định tập trung vào việc kiểm soát chặt chẽ vòng đời của các hóa chất Bảng (1, 2, 3) và hóa chất hữu cơ riêng biệt (DOC, DOC-PSF). Các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động này phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về cấp phép, chế độ báo cáo định kỳ và chịu sự thanh sát từ cơ quan quản lý quốc gia cũng như quốc tế (OPCW). Điểm cốt yếu là việc minh bạch hóa dữ liệu sản lượng và mục đích sử dụng để đảm bảo các hoạt động hóa chất chỉ phục vụ mục đích hòa bình.

1. Hệ thống phân loại hóa chất và cơ sở liên quan

Dựa trên mức độ độc hại và nguy cơ đối với mục tiêu của Công ước, hóa chất và cơ sở sản xuất được phân loại như sau:

1.1. Phân loại hóa chất

• Hóa chất Bảng: Là các hóa chất độc và tiền chất bị kiểm soát, chia làm 3 loại (Bảng 1, Bảng 2, Bảng 3) theo tiêu chí của Công ước.
• Hóa chất hữu cơ riêng biệt (DOC): Tất cả các hợp chất của cacbon (trừ oxit, sunfua và cacbonat kim loại).
• Hóa chất DOC-PSF: Là hóa chất DOC có chứa các nguyên tố phốt pho (P), lưu huỳnh (S) hoặc flo (F).
• Chất chống bạo loạn: Những hóa chất không nằm trong danh mục hóa chất Bảng nhưng có thể gây kích ứng hoặc làm mất khả năng vận động trong thời gian ngắn.

1.2. Phân loại cơ sở

• Cơ sở hóa chất Bảng 1: Nơi diễn ra hoạt động sản xuất, chế biến, sử dụng hoặc tàng trữ hóa chất Bảng 1. Được chia nhỏ thành "Cơ sở quy mô đơn lẻ" và "Cơ sở khác".
• Cơ sở hóa chất Bảng 2 & 3: Nơi thực hiện các hoạt động sản xuất, chế biến hoặc sử dụng tương ứng với loại hóa chất đó.
• Cơ sở hóa chất DOC, DOC-PSF: Nơi diễn ra hoạt động sản xuất các loại hóa chất này.

2. Quy định về cấp phép và điều kiện hoạt động

Mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu và nhập khẩu hóa chất Bảng đều yêu cầu phải có Giấy phép do Bộ Công Thương (Cục Hóa chất) cấp.

2.1. Điều kiện cấp phép sản xuất và kinh doanh

Tổ chức, cá nhân phải đáp ứng các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất và nhân sự:

• Cơ sở vật chất: Nhà xưởng, kho chứa phải có thiết kế một chiều, có hệ thống thông gió, chiếu sáng, sàn chịu hóa chất và hệ thống chống sét. Phải có đầy đủ biển báo nguy hiểm và nội quy an toàn.
• Nhân sự phụ trách:
  • Sản xuất: Giám đốc hoặc Phó Giám đốc kỹ thuật/Cán bộ kỹ thuật phải có bằng Đại học trở lên chuyên ngành hóa chất.
  • Kinh doanh: Người phụ trách an toàn hóa chất phải có bằng Trung cấp trở lên chuyên ngành hóa chất.
• Huấn luyện: Các đối tượng liên quan phải được huấn luyện về an toàn hóa chất theo quy định.

2.2. Hồ sơ đề nghị cấp phép

Hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị (Mẫu số 01 cho sản xuất/kinh doanh, Mẫu số 02 cho xuất/nhập khẩu) kèm theo các tài liệu minh chứng:

• Bản thuyết minh điều kiện thực tế (Mẫu số 05).
• Sơ đồ quy trình công nghệ và bản vẽ mặt bằng.
• Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất/nhà xưởng.
• Bằng cấp chuyên môn của nhân sự phụ trách.
• Phiếu an toàn hóa chất.

3. Chế độ báo cáo và thời hạn tuân thủ

Đây là nghĩa vụ bắt buộc để đảm bảo tính minh bạch đối với Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW).

3.1. Báo cáo ban đầu và báo cáo bổ sung

3.2. Báo cáo hoạt động hàng năm

Tất cả các tổ chức, cá nhân liên quan phải nộp báo cáo hoạt động trong năm trước và dự kiến cho năm tiếp theo về Bộ Công Thương (Cục Hóa chất).

• Thời hạn: Trước ngày 15 tháng 02 hàng năm.
• Nội dung: Khối lượng thực tế sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, sử dụng, tàng trữ; thông tin chi tiết về khách hàng và mục đích sử dụng.

4. Công tác kiểm tra và thanh sát

Hoạt động kiểm tra nhằm xác thực dữ liệu báo cáo và đảm bảo an toàn vận hành.

• Đánh giá thực tế: Trước khi cấp phép, đoàn đánh giá (gồm Bộ Công Thương và Sở Công Thương địa phương) sẽ kiểm tra thực tế nhà xưởng, kho bãi và hồ sơ chuyên môn (Mẫu số 07).
• Thanh sát quốc tế: Thực hiện bởi Đoàn thanh sát của OPCW phối hợp với Đoàn hộ tống của Việt Nam.
  • Đối tượng: Các cơ sở hóa chất Bảng 1, 2, 3 và DOC có sản lượng vượt ngưỡng quy định.
  • Nguyên tắc: Kiểm tra tại chỗ để xác nhận số liệu báo cáo và đảm bảo hóa chất không bị chuyển sai mục đích.
• Các loại hình thanh sát: Thanh sát ban đầu, thanh sát lại (có hệ thống), thanh sát đột xuất (khi có khiếu nại hoặc yêu cầu làm rõ sự cố).

5. Danh mục hóa chất tiêu biểu bị kiểm soát

Nghị định liệt kê chi tiết hàng chục ngàn hóa chất, dưới đây là một số ví dụ điển hình:

6. Cam kết và Trách nhiệm pháp lý

Các tổ chức, cá nhân khi thực hiện báo cáo hoặc đề nghị cấp phép phải cam kết:

1. Thông tin cung cấp hoàn toàn chính xác.
2. Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật (Luật Hóa chất và Nghị định 33/2024/NĐ-CP).
3. Hóa chất chỉ được sử dụng cho các mục đích không bị Công ước cấm.
4. Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, sổ theo dõi riêng việc mua bán, xuất nhập khẩu hóa chất Bảng (tên, số lượng, nồng độ, mục đích, thông tin khách hàng).
5. Đối với xuất khẩu hóa chất Bảng 3 sang quốc gia không là thành viên Công ước, phải có Giấy chứng nhận sử dụng cuối cùng cam kết không tái chuyển giao và chỉ dùng cho mục đích hòa bình.

Link download NĐ: 33/2024: https://drive.google.com/file/d/1XJ5HsSzaOuOThzeW00VYXWo6bTzekzpU/view?usp=drive_link
Danh mục hóa chất bảng: https://docs.google.com/document/d/1LFQYUh1KHj4P8UBRG97MPH9_IlVEa9tZ/edit?usp=sharing&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 1: https://docs.google.com/document/d/157Woj1KCAlQODuLV9becs0oaATuVXW7W/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 2: https://docs.google.com/document/d/1ZEDPtABkJQnqjQGBavMSvlFy7bOcKiig/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 3: https://docs.google.com/document/d/1ZCKdHLb7yF8rdfg9-0tDkDgPnFKHxytL/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 4: https://docs.google.com/document/d/16lQQcyD2qxTvN2ZHKNZabFRoYmmCmdjG/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 5: https://docs.google.com/document/d/13pUyYjpUhg8yqFTdAPxKD-H72A4Vfxo1/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 6: https://docs.google.com/document/d/1YqIdxpduUvSHa2k3kSaU2sacNF9ZitZ7/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 7: https://docs.google.com/document/d/1G2ekjzWMg2zSXzv9tpfbdIs-yU_YaKru/edit?usp=drive_link&rtpof=true&sd=true
Mẫu 8a: https://docs.google.com/document/d/1B0K3TXIktVjhSVKeYUYWF_HyMuwmnuZU/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 8b: https://docs.google.com/document/d/1YBmyo-7tih1qVCzYTNHGSP1f0UsebJQy/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true

Mẫu 8c: https://docs.google.com/document/d/1NqBtOQWVMc3nDDD5hgnyBE7UgndATEwF/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 9a: https://docs.google.com/document/d/1b-4K_-u5nfrhyzou2BH1mRZeJHJgX3AO/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 9b: https://docs.google.com/document/d/1WETk_rHb1NxzlQ7zZWCW0zS-ym7X519e/edit?usp=drive_link&rtpof=true&sd=true
Mẫu 9c: https://docs.google.com/document/d/1kOJZtyrPiw8WVQ01CT1vYmw5I-W_3gAU/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 10a: https://docs.google.com/document/d/1Ql7t0wTB3Cln8QkvH8tN_cVFgo4tYC2U/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 10b: https://docs.google.com/document/d/1545OOJ_fgNA7XqBxaCjQYKbvTIJA5ALv/edit?usp=drive_link&rtpof=true&sd=true
Mẫu 10c: https://docs.google.com/document/d/1ACV0IdXxS9_-9rcBmqPmqPBOvQKlKvn2/edit?usp=drive_link&rtpof=true&sd=true
Mẫu 11a: https://docs.google.com/document/d/1Uzxm98h0utTP1tCCKkhxxB5EHBSlW-BY/edit?usp=drive_link&rtpof=true&sd=true
Mẫu 11b: https://docs.google.com/document/d/100JT-Ap9ljw1zwwY1GKPMhiGHjx3yLNJ/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true
Mẫu 11c: https://docs.google.com/document/d/1zlIi1hpfTwLbp1o7BS1H5sx-WZbJQIse/edit?usp=drive_link&ouid=116255397666657624757&rtpof=true&sd=true