Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP, ban hành ngày 29 tháng 4 năm 2026, là một văn bản quy phạm pháp luật chiến lược nhằm thúc đẩy cải cách hành chính, tập trung vào việc cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa các thủ tục hành chính (TTHC) và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.
Các mục tiêu trọng tâm bao gồm:
- Tạo thuận lợi tối đa: Chuyển dịch từ cơ chế quản lý tập trung sang phân cấp cho địa phương, giảm bớt gánh nặng hồ sơ cho doanh nghiệp.
- Số hóa và Liên thông: Đẩy mạnh cơ chế một cửa, khai thác tối đa cơ sở dữ liệu quốc gia để không yêu cầu nộp lại các thông tin đã có sẵn.
- Cải thiện môi trường kinh doanh: Loại bỏ các rào cản không cần thiết trong các lĩnh vực then chốt như hóa chất, xăng dầu, thuốc lá, điện lực và thương mại quốc tế.
- Lộ trình thực hiện: Nghị quyết có hiệu lực từ ngày ký, với một số điều khoản đặc thù có hiệu lực sau 30 ngày và lộ trình chuyển tiếp hoàn tất trước tháng 3 năm 2027.
1. Nguyên tắc và mục tiêu cải cách
Nghị quyết xác lập ba nguyên tắc cốt lõi trong việc thực hiện cắt giảm và đơn giản hóa TTHC:
- Đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước: Việc cắt giảm phải đi đôi với nâng cao hiệu lực quản lý, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
- Hiện đại hóa quản trị: Tiếp tục đổi mới cơ chế một cửa, một cửa liên thông, tối ưu hóa quy trình giải quyết không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
- Khai thác dữ liệu số: Thay thế các thành phần hồ sơ giấy bằng việc khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu đã công bố. Tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp các giấy tờ mà cơ quan quản lý đã có thông tin.
2. Phân cấp thẩm quyền cho địa phương
Một trong những thay đổi lớn nhất là việc phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền từ Bộ Công Thương về cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh.
Các lĩnh vực tiêu biểu thực hiện phân cấp:
- Hóa chất: Cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Nhóm 1), hóa chất cấm; cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ lưu giữ hóa chất.
- Điện lực: Cấp giấy phép hoạt động điện lực cho các nhà máy điện rác, điện sinh khối dưới 50 MW và các nguồn khác dưới 30 MW.
- Thương mại quốc tế: Cấp phép cho thương nhân nước ngoài tham gia hoạt động mua bán hàng hóa tại Việt Nam và các hoạt động liên quan trực tiếp.
- Quân phục: Cấp phép sản xuất, gia công và nhập khẩu mẫu quân phục cho lực lượng vũ trang nước ngoài.
3. Cải cách trong lĩnh vực Hóa chất
Lĩnh vực hóa chất chịu sự điều chỉnh chi tiết với mục tiêu kiểm soát chặt chẽ nhưng quy trình phải minh bạch:
- Điều kiện kinh doanh: Quy định rõ ràng về nhà xưởng, kho chứa (phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, phòng chống cháy nổ), công nghệ và năng lực chuyên môn (nhân sự phải có bằng đại học chuyên ngành hóa học trở lên).
- Kế hoạch phòng ngừa sự cố: Quy định quy trình thẩm định, phê duyệt Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vòng 15-20 ngày làm việc. Việc thẩm định phải thông qua Hội đồng thẩm định với ít nhất 7-9 thành viên.
- Lưu giữ hóa chất: Kho bãi phải được phân khu dựa trên tính chất hóa học của từng loại để tránh các phản ứng nguy hiểm gây cháy nổ.
4. Điều chỉnh điều kiện kinh doanh Xăng dầu và Thuốc lá
Nghị quyết thực hiện bãi bỏ và nới lỏng nhiều điều kiện mang tính áp đặt cơ học:
- Xăng dầu: Loại bỏ các yêu cầu về việc phải sở hữu hoặc thuê kho tiếp nhận, hệ thống phân phối trong thời hạn cố định 05 năm. Thay vào đó, tập trung vào năng lực thực tế và sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
- Thuốc lá: Bãi bỏ hàng loạt thủ tục liên quan đến cấp phép mua bán nguyên liệu, máy móc thiết bị chuyên ngành, và các thủ tục cấp lại giấy phép khi hết hạn hoặc bị mất. Các điều kiện về đầu tư trồng cây thuốc lá cũng được đơn giản hóa đáng kể.
5. Xúc tiến thương mại và Văn phòng đại diện
Việc quản lý các tổ chức xúc tiến thương mại nước ngoài tại Việt Nam được quy định theo hướng hậu kiểm:
- Văn phòng đại diện: Rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục thành lập, sửa đổi, bổ sung, cấp lại hoặc gia hạn giấy phép xuống còn từ 08 đến 15 ngày làm việc.
- Hoạt động khuyến mại: Cho phép thông báo hoạt động khuyến mại qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia.
- Hội chợ, triển lãm: Thời gian giải quyết thủ tục đăng ký tổ chức hội chợ thương mại là 07 ngày làm việc; các sửa đổi bổ sung được giải quyết trong 05 ngày làm việc.
Danh mục các thủ tục bãi bỏ và đơn giản hóa (Trích lục Phụ lục III)
|
Lĩnh vực
|
Thủ tục tiêu biểu được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa
|
|
Thương mại điện tử
|
Bãi bỏ đăng ký cung cấp dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử; bãi bỏ đánh giá tín nhiệm website TMĐT.
|
|
Xúc tiến thương mại
|
Bãi bỏ phê duyệt bổ sung đề án thực hiện Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia.
|
|
Hóa chất
|
Đơn giản hóa thủ tục thẩm định Kế hoạch phòng ngừa sự cố; bãi bỏ một số yêu cầu về cấp phép vận chuyển hàng nguy hiểm.
|
|
Xăng dầu
|
Bãi bỏ xác nhận đủ điều kiện làm tổng đại lý kinh doanh xăng dầu đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
|
|
Xuất nhập khẩu
|
Bãi bỏ điều kiện kinh doanh tạm nhập tái xuất đối với hàng thực phẩm đông lạnh và hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt.
|
Tổ chức thực hiện và Điều khoản chuyển tiếp
Trách nhiệm của các cơ quan
- Bộ Công Thương: Chủ trì triển khai, theo dõi và đôn đốc thực hiện. Phải trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thực thi các nội dung phân cấp, cắt giảm trước ngày 01 tháng 3 năm 2027.
- UBND cấp tỉnh: Tổ chức nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp tại địa phương, đảm bảo không gây gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp.
Quy định chuyển tiếp
- Hồ sơ đang xử lý: Các hồ sơ đã nộp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực vẫn tiếp tục được giải quyết theo quy định tại thời điểm tiếp nhận.
- Giấy tờ đã cấp: Các văn bản, giấy tờ đã được cấp trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng cho đến khi hết thời hạn ghi trên văn bản hoặc có quy định thay thế.
- Trách nhiệm cá nhân: Người đứng đầu cơ quan, cán bộ, công chức tham gia xây dựng và thực thi Nghị quyết được xem xét loại trừ, miễn hoặc giảm trách nhiệm trong trường hợp xảy ra sai sót khách quan theo quy định của Đảng và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Hiệu lực thi hành
- Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 29 tháng 4 năm 2026.
- Các quy định tại Điều 3 và Phụ lục I (về phân cấp) có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày ký.
- Nghị quyết này sẽ hết hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2027, trừ trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật tương ứng về thẩm quyền và điều kiện kinh doanh chưa được ban hành kịp thời để thay thế.
- Link download full NQ: https://drive.google.com/file/d/1IAjVUXieQoxABVQhSbywljar5Ja0kAPR/view?usp=sharing
Dịch
