Thông tư 85/2026/TT-BTC, ban hành ngày 30 tháng 6 năm 2026 bởi Bộ Tài chính, thiết lập khung pháp lý toàn diện về việc phân loại và phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại Việt Nam. Văn bản này thay thế các thông tư cũ (số 14/2015/TT-BTC và 17/2021/TT-BTC), có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 9 năm 2026.
Nội dung trọng tâm của Thông tư tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình phân loại dựa trên Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa (HS), quy định chi tiết trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam. Các quy định mới nhằm đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng mức thuế và chính sách quản lý hàng hóa, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
1. Phạm vi điều chỉnh và Các khái niệm then chốt
Phạm vi và Đối tượng
Thông tư quy định về việc phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại, xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm:
- Người khai hải quan.
- Cơ quan hải quan và công chức hải quan.
- Các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.
Các thuật ngữ pháp lý quan trọng
Văn bản dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và khu vực để định nghĩa các thành phần cốt lõi:
- Hệ thống HS (Hệ thống hài hòa): Hệ thống bao gồm danh mục nhóm hàng, phân nhóm hàng, mã số, chú giải pháp lý và các Quy tắc tổng quát do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) thông qua.
- Danh mục AHTN: Danh mục thuế quan hài hòa trong khối ASEAN, được xây dựng trên cơ sở Hệ thống HS.
- Phân tích hàng hóa: Việc cơ quan kiểm định hải quan sử dụng máy móc, thiết bị kỹ thuật để xác định thành phần, cấu tạo, tính chất lý hóa, công dụng nhằm làm cơ sở phân loại.
- Giám định hàng hóa: Việc cơ quan hải quan trưng cầu giám định tại các tổ chức chuyên môn để xác định các đặc tính kỹ thuật khi cơ quan hải quan không đủ điều kiện tự thực hiện.
2. Nguyên tắc và Cơ sở Phân loại Hàng hóa
Nguyên tắc cơ bản
Một mặt hàng chỉ được phép có một mã số duy nhất theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
Cơ sở pháp lý để phân loại
Việc phân loại phải tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ sau:
- Luật Hải quan số 54/2014/QH13.
- Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
- Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu hiện hành.
- 6 (sáu) quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa theo Hệ thống HS.
- Các nội dung hướng dẫn cụ thể tại Thông tư này.
Tài liệu bổ trợ trong trường hợp đặc biệt
Khi không thể xác định mã số duy nhất dựa trên các căn cứ chính, cơ quan chức năng sẽ sử dụng:
- Chú giải chi tiết Danh mục HS.
- Tuyển tập ý kiến phân loại của WCO.
- Chú giải bổ sung Danh mục AHTN (SEN).
- Cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
3. Quy định về Phân tích và Kiểm định Hàng hóa
Quy trình lấy mẫu và phân tích
- Lấy mẫu: Người khai hải quan có trách nhiệm xuất trình hàng hóa để lấy mẫu. Mẫu được lấy trực tiếp từ lô hàng, phải có tính đại diện và được niêm phong riêng biệt. Số lượng thông thường là 02 mẫu (trừ trường hợp chỉ nhập khẩu 01 mẫu).
- Thời hạn lưu mẫu: Mẫu được lưu trong vòng 120 ngày kể từ ngày ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại (trừ hàng hóa nguy hiểm hoặc biến chất).
- Hủy mẫu: Cơ quan hải quan thực hiện hủy mẫu khi hết hạn lưu hoặc mẫu đã biến chất, không còn khả năng lưu giữ.
Thời hạn ban hành kết quả
Trưởng chi cục Kiểm định hải quan có trách nhiệm ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại trong thời hạn:
- Không quá 05 ngày làm việc: Đối với các trường hợp thông thường.
- Không quá 20 ngày làm việc: Đối với hàng hóa phức tạp cần quy trình kỹ thuật chuyên sâu.
- Trường hợp phải xin ý kiến các Bộ, ngành hoặc WCO: Ban hành thông báo trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản trả lời.
4. Quản lý Máy móc, Thiết bị phức tạp và Chưa lắp ráp
Thông tư đưa ra các quy định cụ thể cho các loại hàng hóa không đồng nhất về hình thức:
Máy liên hợp và Tổ hợp máy
Đối với hàng hóa thuộc các Chương 84, 85 và 90, người khai hải quan có quyền lựa chọn phân loại theo từng máy móc thiết bị hoặc phân loại theo máy liên hợp/tổ hợp máy theo các Chú giải pháp lý 3, 4, 5 Phần XVI của Danh mục hàng hóa.
Hàng hóa chưa lắp ráp hoặc tháo rời
Áp dụng cho máy móc thường được nhập khẩu từ nhiều nguồn, nhiều chuyến do yêu cầu đóng gói hoặc vận chuyển. Việc phân loại thực hiện theo Quy tắc 2a của 6 Quy tắc tổng quát HS. Người khai phải đăng ký Danh mục máy móc, thiết bị và Phiếu theo dõi trừ lùi trước khi nhập khẩu lô hàng đầu tiên.
5. Cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu
Cơ quan Hải quan có trách nhiệm tổ chức thu thập, cập nhật và sửa đổi cơ sở dữ liệu để đảm bảo tính đầy đủ và thống nhất.
Nguồn thông tin xây dựng cơ sở dữ liệu
- Công ước HS và các phụ lục.
- Văn bản hướng dẫn phân loại của Bộ Tài chính và Cục Hải quan.
- Các thông báo kết quả phân tích, phân loại và xác định trước mã số đã ban hành.
- Các văn bản giải quyết khiếu nại về phân loại hàng hóa và áp dụng mức thuế.
Cục Hải quan có trách nhiệm công khai các thông tin này trên trang thông tin điện tử để người khai hải quan và các cơ quan liên quan tra cứu, sử dụng đồng bộ.
6. Hệ thống Biểu mẫu và Phụ lục
Thông tư ban hành kèm theo 05 mẫu biểu chính phục vụ công tác chuyên môn:
|
Mã số mẫu
|
Tên Biểu mẫu
|
Ký hiệu
|
|
01
|
Phiếu yêu cầu phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu kiêm Biên bản lấy mẫu
|
01/PYCPT/2026
|
|
02
|
Phiếu tiếp nhận yêu cầu phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
|
02/PTNYCPT/2026
|
|
03
|
Biên bản trả lại mẫu đã tiếp nhận yêu cầu phân tích
|
03/BBTLMHH/2026
|
|
04
|
Thông báo kết quả phân tích, phân loại đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
|
04/TBKQPTPL/2026
|
|
05
|
Phiếu ghi số, ngày văn bản, chứng từ thuộc hồ sơ hải quan liên quan đến mẫu hàng hóa
|
05/PGTL/2026
|
7. Điều khoản thi hành và Chuyển tiếp
- Hiệu lực: Từ ngày 15/09/2026.
- Quy định chuyển tiếp:
- Hàng hóa đã lấy mẫu trước ngày Thông tư này có hiệu lực nhưng chưa có kết quả thì thực hiện theo quy định của văn bản pháp luật tại thời điểm đăng ký tờ khai.
- Máy liên hợp hoặc tổ hợp máy đã đăng ký danh mục trước ngày 15/09/2026 thì tiếp tục thực hiện theo Thông tư 14/2015/TT-BTC cho đến khi nhập hết hàng hóa theo danh mục.
- Trách nhiệm: Cục trưởng Cục Hải quan chịu trách nhiệm ban hành quy trình kỹ thuật cụ thể và đảm bảo cơ sở vật chất, nguồn nhân lực để thực hiện phân tích hàng hóa thống nhất trên toàn quốc.
Linkdownload TT85: https://drive.google.com/file/d/1ICYl4QHtBbHTDE_oxZO1UwA2y1J-BN7a/view?usp=sharing
Dịch
0913208796
