HƯỚNG DẪN VỀ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU NỘI ĐỊA HÓA CHẤT CẦN KIỂM SOÁT ĐẶC BIỆT
Thứ Ba,
12/05/2026
NGÔ XUÂN TRƯỜNG
Công văn số 5101/SCT-QLCN ngày 11/05/2026 của Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nội địa các loại hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Điểm cốt lõi của văn bản là việc làm rõ các quy định pháp lý mới nhất (tính đến năm 2026), trong đó nhấn mạnh sự thay đổi quan trọng về thủ tục hành chính: miễn trừ cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ theo quy định của Chính phủ nhằm đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Các doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp trong khu hải quan riêng tại TP.HCM được yêu cầu rà soát các luật định liên quan để đảm bảo tính tuân thủ trong quá trình hoạt động.
Văn bản căn cứ trên hệ thống pháp luật hiện hành về hóa chất, thương mại và quản lý ngoại thương để điều chỉnh hoạt động của các doanh nghiệp:
1. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt
- Luật Hóa chất số 69/2025/QH15: Quy định về hoạt động mua bán hóa chất quốc tế và giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp trong khu hải quan riêng.
- Luật Thương mại số 36/2005/QH11: Định nghĩa về bản chất của hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu.
- Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP (29/04/2026): Chương trình của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
- Nghị định số 26/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết về điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất.
2. Đối tượng áp dụng
Hướng dẫn này trực tiếp hướng đến:
- Các doanh nghiệp chế xuất.
- Các doanh nghiệp nằm trong khu hải quan riêng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Quy định về hoạt động mua bán hóa chất
Theo Khoản 1 Điều 12 Luật Hóa chất năm 2025, các hoạt động liên quan đến hóa chất bao gồm:
- Xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, chuyển khẩu và quá cảnh.
- Đặc biệt: Hoạt động mua bán hóa chất giữa doanh nghiệp trong khu hải quan riêng và doanh nghiệp nội địa được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương.
Định nghĩa hoạt động Xuất - Nhập khẩu theo khu vực hải quan riêng
Dựa trên Điều 28 Luật Thương mại năm 2005, ranh giới pháp lý được xác định như sau:
|
Loại hình
|
Mô tả hoạt động
|
|---|---|
|
Xuất khẩu
|
Đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng.
|
|
Nhập khẩu
|
Đưa hàng hóa từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt (khu vực hải quan riêng) vào lãnh thổ Việt Nam.
|
Cải cách thủ tục hành chính và Miễn trừ Giấy phép
Điểm quan trọng nhất trong hướng dẫn này xuất phát từ Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 29/04/2026 đến hết ngày 01/03/2027:
- Chính sách Miễn trừ: Miễn trừ việc cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ theo quy định của pháp luật.
- Các trường hợp khác: Văn bản cũng đề cập đến việc miễn trừ cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất có điều kiện; Giấy phép sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt; Giấy phép sản xuất, nhập khẩu hóa chất cấm và Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất (được quy định tại Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP).
Kết luận và Chỉ đạo thực hiện
Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các doanh nghiệp liên quan:
- Rà soát quy định: Doanh nghiệp phải chủ động rà soát các quy định tại Luật Hóa chất, Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản hướng dẫn thi hành.
- Tuân thủ thực hiện: Đảm bảo mọi hoạt động mua bán, xuất nhập khẩu hóa chất được thực hiện đúng theo các khung pháp lý đã nêu trên trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Theo dõi hiệu lực: Lưu ý thời hạn hiệu lực của các quy định về miễn trừ thủ tục hành chính theo lộ trình của Chính phủ (đặc biệt là các mốc thời gian trong năm 2026 và 2027).
Danh mục
Dịch
