Công văn này tổng hợp các nội dung phản hồi từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính) theo Công văn số 18352/TCHQ-PC ngày 01/07/2026, nhằm giải đáp các kiến nghị của Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (VAFIE). Trọng tâm của văn bản tập trung vào việc làm rõ các quy định pháp lý về hoàn thuế, định mức vật tư, xử phạt hành chính trong lĩnh vực hóa chất và các chính sách đặc thù đối với Doanh nghiệp Chế xuất (DNCX).
- Hoàn thuế nhập khẩu tại chỗ: Không có cơ sở pháp lý để áp dụng hồi tố các quy định ưu đãi của Luật số 90/2025/QH15 cho giai đoạn trước ngày 01/07/2025.
- Xử phạt khai báo hóa chất: Thống nhất không xử phạt hành chính đối với hành vi không khai báo hóa chất qua Cổng thông tin một cửa quốc gia trong giai đoạn từ 12/06/2020 đến 30/01/2022 do thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng tại thời điểm đó.
- Quản lý DNCX: Các vấn đề về đồng phục phòng sạch và sửa chữa máy móc thiết bị đã qua sử dụng đang được xem xét phối hợp cùng Bộ Công Thương để tháo gỡ.
1. Hoàn thuế cho nguyên vật liệu nhập khẩu tại chỗ (Giai đoạn trước 01/07/2025)
Doanh nghiệp FDI kiến nghị bãi bỏ khái niệm "tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam" để được hoàn thuế cho nguyên liệu nhập khẩu tại chỗ dùng sản xuất xuất khẩu.
- Lập luận của doanh nghiệp: Luật số 90/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/07/2025) đã cho phép thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ mà không phân biệt điều kiện hiện diện, nhằm khắc phục các bất cập trước đây.
- Phản hồi của Cục Hải quan:
- Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm văn bản đó đang có hiệu lực.
- Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định số 167/2025/NĐ-CP không có quy định cho phép áp dụng hồi tố đối với các trường hợp trước ngày 01/07/2025.
- Kết luận: Kiến nghị của doanh nghiệp không có cơ sở pháp lý để thực hiện.
2. Quản lý vật tư đóng gói không xây dựng được định mức
Nhiều loại vật tư đóng gói chung (pallets, màng co, thùng carton, băng dính...) được dùng cho nhiều mã sản phẩm khác nhau với quy cách đóng gói thay đổi tùy theo đơn hàng, gây khó khăn trong việc xây dựng định mức cố định.
- Hướng dẫn của Cục Hải quan:
- Căn cứ Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC và 121/2025/TT-BTC), đối với vật tư không xây dựng được định mức, doanh nghiệp phải lưu trữ chứng từ sử dụng và thể hiện trong báo cáo quyết toán về tình hình xuất - nhập - tồn.
- Doanh nghiệp cần phản ánh rõ chỉ tiêu "KXĐĐM" (Không xây dựng định mức) tại các mẫu biểu báo cáo quy định.
- Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp cung cấp hồ sơ cụ thể cho Chi cục Hải quan quản lý để được hướng dẫn chi tiết về cách thức theo dõi.
3. Xử phạt vi phạm không khai báo hóa chất (Giai đoạn 2020 - 2022)
Vấn đề phát sinh khi các đoàn kiểm tra sau thông quan dự định xử phạt doanh nghiệp không khai báo hóa chất nhập khẩu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
- Phân tích pháp lý:
- Trong giai đoạn từ 12/06/2020 đến 30/01/2022, Nghị định 71 và Nghị định 128 không có quy định cụ thể về hình thức xử phạt đối với hành vi "không thực hiện khai báo hóa chất nhập khẩu theo quy định".
- Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) cũng xác nhận không có cơ sở để áp dụng xử phạt trong giai đoạn này.
- Kết luận: Cục Hải quan thống nhất quan điểm không xử phạt hành chính đối với hành vi này trong khoảng thời gian nêu trên.
4. Chính sách đối với Doanh nghiệp Chế xuất (DNCX)
4.1. Thủ tục đối với hàng hóa đưa ra nước ngoài/nội địa để sửa chữa, làm sạch
Doanh nghiệp kiến nghị không làm thủ tục hải quan đối với "đồng phục phòng sạch" khi đưa ra nội địa để giặt là, khử bụi, vì đây là hoạt động thường xuyên, mang tính kỹ thuật phục vụ sản xuất.
- Phản hồi của Cục Hải quan:
- Về thủ tục: DNCX có quyền lựa chọn làm hoặc không làm thủ tục hải quan đối với một số loại hàng hóa phục vụ sinh hoạt, văn phòng theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP.
- Về thuế: Việc áp dụng thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với hàng hóa từ DNCX vào nội địa phải tuân thủ Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13. Doanh nghiệp cần liên hệ cơ quan quản lý chuyên ngành để được hướng dẫn về chính sách mặt hàng.
4.2. Sửa chữa máy móc thiết bị đã qua sử dụng
Vướng mắc xảy ra khi DNCX đưa máy móc cũ vào nội địa sửa chữa nhưng bị vướng quy định cấm nhập khẩu hàng đã qua sử dụng của Bộ Công Thương.
- Hướng dẫn: Cục Hải quan ghi nhận kiến nghị này và sẽ đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu, bổ sung quy định loại trừ trường hợp "đưa máy móc, thiết bị của DNCX ra nước ngoài hoặc vào nội địa để sửa chữa" khỏi danh mục hàng cấm nhập khẩu khi sửa đổi Nghị định 69/2018/NĐ-CP.
5. Hoàn thuế GTGT cho hàng hóa nhập khẩu phục vụ sản xuất xuất khẩu (2014-2016)
Doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác nhận số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ từ cơ quan Thuế để làm cơ sở hoàn thuế tại cơ quan Hải quan (khu vực Hà Nam).
- Giải quyết:
- Căn cứ Thông tư 121/2025/TT-BTC, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai điều chỉnh với cơ quan Thuế quản lý trực tiếp.
- Cục Hải quan chỉ đạo doanh nghiệp liên hệ trực tiếp với cơ quan Thuế nơi quản lý doanh nghiệp để được xác nhận số thuế và hướng dẫn chi tiết theo thẩm quyền.
6. Chính sách thuế đối với hàng hóa bán cho thương nhân nước ngoài giao hàng tại Kho ngoại quan (KNQ)
Từ ngày 01/07/2025, Luật số 90/2025/QH15 bổ sung quy định về hàng hóa xuất khẩu tại chỗ.
- Xác nhận: Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ bao gồm hàng hóa giao nhận tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài. Việc áp dụng thuế suất GTGT 0% sẽ tuân thủ theo các điều kiện quy định tại Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Người ký thay Cục trưởng: Trưởng ban Pháp chế - Kim Long Biên
Ngày ban hành: 01/07/2026.
Link download CV: https://drive.google.com/file/d/1Oli37ypDg6RnET-WMRiTmLXzC8TN3Sf-/view?usp=sharing
Dịch
0913208796
