VIMEXTECH

Báo cáo Tóm lược Nghị định 292/2026/NĐ-CP về Quản lý Ngoại thương

Thứ Sáu, 24/07/2026
NGÔ XUÂN TRƯỜNG
Nghị định số 292/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 22 tháng 7 năm 2026, là văn bản pháp quy quan trọng quy định chi tiết việc thi hành Luật Quản lý ngoại thương. Nghị định này thay thế Nghị định số 69/2018/NĐ-CP và có hiệu lực thi hành từ ngày 05 tháng 9 năm 2026.
Nội dung cốt lõi của Nghị định tập trung vào việc hiện đại hóa thủ tục hành chính thông qua môi trường điện tử, quy định chặt chẽ các danh mục hàng hóa cấm xuất nhập khẩu, và thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế. Văn bản này áp dụng cho các cơ quan quản lý nhà nước, thương nhân tham gia hoạt động ngoại thương và các tổ chức, cá nhân liên quan trong và ngoài nước.

1. Quy định chung và Thủ tục Hành chính
Nghị định thiết lập một khung pháp lý minh bạch cho các hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế, bao gồm xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu và quá cảnh.
Nguyên tắc thực hiện thủ tục hành chính
Nghị định ưu tiên tối đa việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý:
  • Hình thức nộp hồ sơ: Thương nhân có thể lựa chọn nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
  • Chữ ký số: Khi nộp hồ sơ trực tuyến, bắt buộc sử dụng chữ ký số theo quy định của pháp luật.
  • Ngôn ngữ: Hồ sơ phải được lập bằng tiếng Việt. Các tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải được dịch sang tiếng Việt và xác thực bởi người đại diện theo pháp luật.
  • Thời hạn xử lý: Đối với hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan cấp phép phải thông báo trong vòng 03 ngày làm việc. Thời hạn cấp giấy phép thông thường là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

2. Quản lý Hoạt động Xuất khẩu, Nhập khẩu
Quyền tự do kinh doanh
  • Thương nhân Việt Nam: Có quyền xuất khẩu, nhập khẩu không phụ thuộc vào ngành nghề đăng ký kinh doanh, trừ các loại hàng hóa thuộc danh mục cấm hoặc tạm ngừng.
  • Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài: Phải thực hiện theo các cam kết quốc tế của Việt Nam và lộ trình của Bộ Công Thương. Quyền xuất khẩu, nhập khẩu máy móc, nguyên liệu phải phù hợp với mục tiêu dự án đầu tư.
Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS)
Nghị định quy định chi tiết về CFS đối với hàng hóa xuất nhập khẩu:
  • Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cấp CFS cho hàng hóa xuất khẩu.
  • Thời hạn hiệu lực: CFS cấp cho hàng hóa xuất khẩu có thời hạn hiệu lực là 05 năm.
  • Yêu cầu đối với hàng nhập khẩu: Trong trường hợp cần thiết để đảm bảo yêu cầu quản lý, Chính phủ có thể yêu cầu hàng hóa nhập khẩu phải nộp CFS.

3. Các Hình thức Kinh doanh Đặc thù
Tạm nhập, tái xuất và Chuyển khẩu
  • Thời hạn lưu lại: Hàng hóa tạm nhập tái xuất được lưu lại tại Việt Nam không quá 60 ngày. Thương nhân có thể gia hạn tối đa 02 lần, mỗi lần không quá 30 ngày.
  • Kiểm soát rủi ro: Bộ Công Thương có quyền công bố danh mục hàng hóa tạm ngừng kinh doanh tạm nhập tái xuất để ngăn ngừa ô nhiễm môi trường hoặc gian lận thương mại.
  • Khu vực lưu giữ: Hàng chuyển khẩu qua cửa khẩu Việt Nam phải được đưa vào, đưa ra khỏi Việt Nam tại cùng một khu vực cửa khẩu và chịu sự giám sát của Hải quan.
Gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài
Nghị định quy định chi tiết các điều khoản bắt buộc trong hợp đồng gia công, bao gồm:
  • Danh mục nguyên liệu, phụ liệu và định mức sử dụng.
  • Biện pháp xử lý phế liệu, phế thải và nguyên tắc xử lý máy móc thiết bị thuê mượn.
  • Gia công quân phục: Đây là nội dung kiểm soát đặc biệt. Giấy phép gia công quân phục cho các lực lượng vũ trang nước ngoài được cấp bởi UBND cấp tỉnh sau khi lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an. Sản phẩm quân phục gia công xuất khẩu không được tiêu thụ tại Việt Nam.

4. Quá cảnh Hàng hóa và Đại lý Mua bán
  • Hàng hóa nguy hiểm: Việc vận chuyển hàng hóa quá cảnh thuộc danh mục nguy hiểm phải tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
  • Vũ khí và vật liệu nổ: Chỉ Bộ Công Thương mới có thẩm quyền cấp giấy phép quá cảnh đối với các mặt hàng nhạy cảm này.
  • Đại lý mua bán: Thương nhân Việt Nam được làm đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài, trừ hàng hóa cấm xuất nhập khẩu. Nghĩa vụ thuế và quản lý ngoại hối phải tuân thủ hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước.

5. Cơ chế Phối hợp Giải quyết Tranh chấp
Nghị định dành Chương VII để quy định về cơ chế phối hợp trong giải quyết tranh chấp về áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương.
  • Cơ quan chủ trì: Là cơ quan nhà nước được Chính phủ giao quản lý, theo dõi các biện pháp quản lý ngoại thương là đối tượng của vụ việc tranh chấp.
  • Cơ quan đầu mối: Bộ Công Thương giữ vai trò đầu mối giúp Chính phủ thống nhất công tác giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam.
  • Nội dung phối hợp: Bao gồm xây dựng kế hoạch giải quyết tranh chấp, cung cấp thông tin/hồ sơ, lựa chọn luật sư tư vấn và tham gia các phiên xét xử của cơ quan trọng tài quốc tế.

6. Danh mục Hàng hóa Cấm Xuất khẩu, Cấm Nhập khẩu (Phụ lục I)
Nghị định ban hành danh mục chi tiết các mặt hàng bị nghiêm cấm giao dịch ngoại thương:
Loại hình
Các mặt hàng tiêu biểu
Cơ quan quản lý
Cấm Xuất khẩu
Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ quân sự; Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; Gỗ tròn, gỗ xẻ từ rừng tự nhiên; Động vật, thực vật hoang dã quý hiếm Nhóm I.
Bộ Quốc phòng, Bộ Văn hóa, Bộ NN&PTNT
Cấm Nhập khẩu
Hàng tiêu dùng đã qua sử dụng (dệt may, điện tử, điện gia dụng, xe đạp, mô tô); Thiết bị y tế đã qua sử dụng; Phế liệu, phế phẩm có chứa amiăng thuộc nhóm amfibole; Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Xây dựng

7. Điều khoản Thi hành và Chuyển tiếp
  • Hiệu lực: Nghị định có hiệu lực từ ngày 05/09/2026.
  • Xử lý chuyển tiếp:
    • Các giấy phép đã cấp theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP vẫn tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn ghi trên giấy phép.
    • Mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất hàng đông lạnh, hàng đã qua sử dụng... đã cấp hết hiệu lực từ ngày 01/07/2026; thương nhân được hoàn trả số tiền ký quỹ sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.
    • Các CFS đối với hàng xuất khẩu đã cấp trước ngày Nghị định này có hiệu lực được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn hiệu lực hoặc đến hết ngày 31/12/2027 (nếu CFS không ghi thời hạn).


Linkdownload nghị định: https://drive.google.com/file/d/1WpgwoPgjl305glBULsrBSIzJ2yugYsen/view?usp=sharing

Viết bình luận của bạn
Tiếng Việt Tiếng Anh
Được hỗ trợ bởi google Dịch
 
Hotline 0913208796